Po wyjątkowo deszczowym w tym roku lutym, przywitał nas marzec w tym samym stylu.
Dopiero po wyjściu na zewnątrz nie dało się nie zauważyć zmiany nastroju w zachowaniu
ludzi, którzy pełni optymizmu już od rana życzyli sobie nawzajem dobrego miesiąca, czyli
“Καλό μήνα” (kalo mina). Dlatego też dziś poświęcam parę słów na temat miesiąca marca,
jego nazwy i czym się charakteryzuje. Chciałabym wam przybliżyć marcowe dni w Grecji
i przedstawić powody, dla których warto spędzić ten rozpoczynający wiosnę miesiąc w kraju .
Dopiero po wyjściu na zewnątrz nie dało się nie zauważyć zmiany nastroju w zachowaniu
ludzi, którzy pełni optymizmu już od rana życzyli sobie nawzajem dobrego miesiąca, czyli
“Καλό μήνα” (kalo mina). Dlatego też dziś poświęcam parę słów na temat miesiąca marca,
jego nazwy i czym się charakteryzuje. Chciałabym wam przybliżyć marcowe dni w Grecji
i przedstawić powody, dla których warto spędzić ten rozpoczynający wiosnę miesiąc w kraju .
Po grecku marzec to Μάρτιος (martios) lub Μάρτης (martis) (w tym miejscu warto
zaznaczyć, iż w Grecji nazwy miesięcy pisze się wielką literą). Nazwa marca, podobnie
jak w większości krajów Europy, wywodzi się od rzymskiego boga wojny Marsa. Dlaczego
wybrano to bóstwo na patrona tak pięknego miesiąca? W jednych źródłach podają iż Mars
był początkowo bogiem płodności, urodzaju i pól, a dopiero później został utożsamiony z
Aresem - bogiem wojny. Druga wersja, z jaką się spotkałam, mówi że w przeszłości marzec
- miesiąc w którym ustają mrozy i niskie temperatury, był czasem rozpoczynania operacji
wojskowych.
zaznaczyć, iż w Grecji nazwy miesięcy pisze się wielką literą). Nazwa marca, podobnie
jak w większości krajów Europy, wywodzi się od rzymskiego boga wojny Marsa. Dlaczego
wybrano to bóstwo na patrona tak pięknego miesiąca? W jednych źródłach podają iż Mars
był początkowo bogiem płodności, urodzaju i pól, a dopiero później został utożsamiony z
Aresem - bogiem wojny. Druga wersja, z jaką się spotkałam, mówi że w przeszłości marzec
- miesiąc w którym ustają mrozy i niskie temperatury, był czasem rozpoczynania operacji
wojskowych.
Inne nazwy marca, jakie można usłyszeć w Grecji to Γδάρτης (gdartis - “zdzieracz” od
czasownika zdzierać) i Παλουκοκάφτης (paloukokaftis - spalacz drew). Pochodzą one
od popularnego przysłowia greckiego: Μάρτης, γδάρτης και κακός παλουκοκάφτης.
(Martis, gdartis ke kakos palukokaftis - Marzec, zdzieracz i spalacz zlych drew).
Porównałabym to przysłowie z polskim “kwiecień - plecień”, ponieważ sugeruje że w Grecji
jest tak gorąco że “zdzierasz” z siebie ubrania, lub tak zimno że wrzucasz ostatki drwa na opał.
czasownika zdzierać) i Παλουκοκάφτης (paloukokaftis - spalacz drew). Pochodzą one
od popularnego przysłowia greckiego: Μάρτης, γδάρτης και κακός παλουκοκάφτης.
(Martis, gdartis ke kakos palukokaftis - Marzec, zdzieracz i spalacz zlych drew).
Porównałabym to przysłowie z polskim “kwiecień - plecień”, ponieważ sugeruje że w Grecji
jest tak gorąco że “zdzierasz” z siebie ubrania, lub tak zimno że wrzucasz ostatki drwa na opał.
Wraz z pierwszym dniem marca w Grecji dzieci zakładają na nadgarstki biało-czerwone
bransoletki tak zwane martynice. Więcej o tej tradycji mozecie poczytac tutaj.
bransoletki tak zwane martynice. Więcej o tej tradycji mozecie poczytac tutaj.
 | |
Dla Greków marzec jest miesiącem, kiedy zaczynają się pojawiać na rynku pierwsze truskawki
a w sklepach, wraz z pierwszymi cieplejszymi dniami, można już kupić lody sezonowe
zapowiadające lato. Pojawiają się pierwsze warzywa; karczochy, rzodkiewki, świeży groszek,
a wraz z nimi zaczyna się sezon na typowe wiosenne potrawy jak: λαχανόριζο (laxanorizo
- ryż z kapustą na oliwie) czy μπριάμ (briam - pieczone warzywa sezonowe z oliwą). Zaczyna
się też sezon na moją ulubioną sardelę europejską, czyli rybkę o nazwie γαύρος (gavros).
a w sklepach, wraz z pierwszymi cieplejszymi dniami, można już kupić lody sezonowe
zapowiadające lato. Pojawiają się pierwsze warzywa; karczochy, rzodkiewki, świeży groszek,
a wraz z nimi zaczyna się sezon na typowe wiosenne potrawy jak: λαχανόριζο (laxanorizo
- ryż z kapustą na oliwie) czy μπριάμ (briam - pieczone warzywa sezonowe z oliwą). Zaczyna
się też sezon na moją ulubioną sardelę europejską, czyli rybkę o nazwie γαύρος (gavros).
Coraz piękniejsze kwiaty można zobaczyć na łąkach i polanach, są to zawilce i dzikie pachnące
narcyzy. Ci, mieszkający na terenach wiejskich mogą wybrać się na spacer i zebrać przy okazji
świeże, dzikie szparagi. Tutaj jest o tym.
narcyzy. Ci, mieszkający na terenach wiejskich mogą wybrać się na spacer i zebrać przy okazji
świeże, dzikie szparagi. Tutaj jest o tym.
 |
| Kobiety zbierajace tzw "chorta" - jadalne dzikie rosliny. |
Dla spacerujących po sosnowych lasach, dość powszechnym widokiem będą gąsienice
poruszające się jedna za drugą na ziemi, tak zwane: pine processionary (Thaumetopoea
pityocampa).
poruszające się jedna za drugą na ziemi, tak zwane: pine processionary (Thaumetopoea
pityocampa).
Marzec to też dla Greków czas, kiedy zaczynają myśleć już o Wielkanocy - najważniejszym
dla nich święcie. Zastanawiają się powoli nad pogodą i miejscem, do którego powinni pojechać.
Zwykle odwiedza się rodzinę na wsi, ale Grecy mają dylemat: góry czy lepiej morze. A wyborów
mają w nieskończoność. Oczywiscie nadejście Wielkanocy wiąże się bezpośrednio z
rozpoczęciem sezonu letniego w Grecji. Zaczynają się pierwsze przygotowania do lata, diety,
zapełniają się sale gimnastyczne :).
dla nich święcie. Zastanawiają się powoli nad pogodą i miejscem, do którego powinni pojechać.
Zwykle odwiedza się rodzinę na wsi, ale Grecy mają dylemat: góry czy lepiej morze. A wyborów
mają w nieskończoność. Oczywiscie nadejście Wielkanocy wiąże się bezpośrednio z
rozpoczęciem sezonu letniego w Grecji. Zaczynają się pierwsze przygotowania do lata, diety,
zapełniają się sale gimnastyczne :).
W marcu również zachodzi zjawisko równonocy wiosennej, które przypada w tym roku na
20 marca. Po grecku równonoc to η ισημερία (isimeria). Jest to połączenie słów ίσος
(isos - równy) i ημέρα (imera - dzień). Równonoc wiosenna w Grecji to εαρινή ισημερία
(earini isimeria) a jesienna - φθινοπωρινή ισημερία (ftinoporini isimeria).
20 marca. Po grecku równonoc to η ισημερία (isimeria). Jest to połączenie słów ίσος
(isos - równy) i ημέρα (imera - dzień). Równonoc wiosenna w Grecji to εαρινή ισημερία
(earini isimeria) a jesienna - φθινοπωρινή ισημερία (ftinoporini isimeria).
Jednakże najważniejszym świętem w tym miesiącu jest Święto Narodowe Grecji. Ulicami
miast przechodzą wtedy parady dzieci i dorosłych przebranych za Ewzonów, usłyszeć
można pieśni patriotyczne.
miast przechodzą wtedy parady dzieci i dorosłych przebranych za Ewzonów, usłyszeć
można pieśni patriotyczne.
W tym samym dniu przypada również Święto Zwiastowania Bogurodzicy, czyli
Ευαγγελισμός της Θεοτόκου (Evangelismos tis Theotoku) i tradycyjną potrawą w
tym dniu jest μπακαλιάρος με σκορδαλιά (bakaliaros me skordalia) czyli morszczuk
słony z czosnkowym puree ziemniaczanym. Jest to dzień tak szczególny, że jest on wolny
od Wielkiego Postu (nawet jeśli przypada w Wielkim Tygodniu) i jedzenie ryby jest dozwolone.
Ευαγγελισμός της Θεοτόκου (Evangelismos tis Theotoku) i tradycyjną potrawą w
tym dniu jest μπακαλιάρος με σκορδαλιά (bakaliaros me skordalia) czyli morszczuk
słony z czosnkowym puree ziemniaczanym. Jest to dzień tak szczególny, że jest on wolny
od Wielkiego Postu (nawet jeśli przypada w Wielkim Tygodniu) i jedzenie ryby jest dozwolone.
Życzę Wam z całego serca miłego miesiąca!!! Postarajcie się znaleźć trochę czasu,
zatrzymać i dostrzec te wszystkie proste a jednak cudowne rzeczy, którymi obdarza nas
marzec w Polsce lub w Grecji.
zatrzymać i dostrzec te wszystkie proste a jednak cudowne rzeczy, którymi obdarza nas
marzec w Polsce lub w Grecji.
